leczenie stresu traumatycznego

W wielu przypadkach PTSD konieczna jest psychoterapia lub terapia grupowa, a nawet farmakoterapia. Ze względu na możliwość pojawienia się myśli samobójczych, osoba cierpiąca na stres traumatyczny nie powinna zwlekać z rozpoczęciem leczenia.

leczenie stresu traumatycznego

© by flickr.com The U.S. Army

Zespół stresu pourazowego to nasilona reakcja stresowa na ekstremalnie silny bodziec, jakim są np. przeżycia wojenne, tortury czy gwałt (zobacz więcej możliwych przyczyn stresu traumatycznego). Nie każde traumatyczne wydarzenie wywołuje zespół stresu pourazowego. Wiele zależy od osobowości danej osoby i od jej przeżyć z przeszłości.

Jeśli jednak już dojdzie do zaburzeń na podłożu lękowych wywołanych stresem (zobacz, jakie PTSD ma objawy), w wielu przypadkach leczenie jest niezbędne, aby wrócić do całkowitego zdrowia.

Nauczyć się myśleć inaczej

Najskuteczniejszym rodzajem terapii PTSD jest terapia poznawczo-behawioralna. Wśród odmian tej terapii wyróżnia się np. terapię skoncentrowaną na poznaniu.

W trakcie tego rodzaju terapii, terapeuta pomaga choremu zrozumieć swój sposób myślenia o przeżytej traumie i to, jak on wpływa na odczuwany przez niego stres. Pacjent identyfikuje negatywne myśli o sobie i otoczeniu.

Dzięki takiemu działaniu, pacjent jest w stanie przy wsparciu terapeuty zmienić to, jak postrzega traumatyczne wydarzenie i to, jak się czuje w związku z nim. Rozpoczyna od modyfikowania swoich myśli dotyczących traumy i siebie samego - stara się by nazywały fakty i nie były obciążające psychicznie tak, jak do tej pory. W wielu przypadkach podstawową sprawą jest uświadomienie sobie, że nie ponosi się winy za to, że doszło do traumatycznego wydarzenia - ma to miejsce np. w przypadku żołnierzy wykonujących rozkazy, a także w przypadku ofiar gwałtów. Dzięki terapii poznaje też sposoby na radzenie sobie z negatywnymi emocjami, lękiem, poczuciem winy i stresem.

Mówić, mówić, mówić...

Inną metodą poznawczo-behawioralną leczenia PTSD jest metoda przedłużonej ekspozycji. W tej metodzie pacjent opowiada o traumie, równocześnie będąc w bezpiecznym otoczeniu. Dzięki temu uczy się kontrolować swoje emocje związane z traumą. Przestaje też odczuwać lęk będąc w sytuacjach przypominających mu o traumie.

Do uodpornienia na traumatyczne wspomnienie można dojść za pomocą desentetyzacji (odwrażliwiania), co polega na rozpoczęciu opowiadania od mało stresujących wydarzeń i stopniowym przechodzeniu do traumatycznych wspomnień. Inną metodą jest zanurzenie, czyli przypominanie sobie jak największej ilości złych wspomnień na raz. Terapeuta może zaproponować w trakcie terapii także ćwiczenia oddechowe oraz sposoby relaksacji, które pozwalają radzić sobie ze stresem.

Patrzeć gdzie indziej

Inną metodą leczenia jest desensytyzacja i przetwarzanie za pomocą wodzenia wzrokiem (eye movement desensitization and reprocessing, w skrócie EMDR). W czasie trwania takiej terapii, pacjent opowiada o swoich przeżyciach, ale równocześnie wodzi wzrokiem np. za dłonią terapeuty. Nie do końca wiadomo jak i czy ta metoda działa, gdyż wyniki badań nie są jednoznaczne.

W grupie raźniej

Terapia grupowa bywa bardzo korzystna dla osoby chorej na PTSD. Dzięki temu, że chory może rozmawiać z osobami, które mają podobne doświadczenia i też cierpią na PTSD, łatwiej jest mu się otworzyć i mówić o swoich traumatycznych wspomnieniach.

Rodzina jest ważna

W przypadku wystąpienia PTSD, cierpi nie tylko chora osoba, ale też całe jej otoczenie, szczególnie rodzina. Przy nasilonych objawach PTSD, wśród których są np. izolowanie się, wybuchy gniewu czy agresja, małżonek czy dziecko chorego mogą czuć złość, strach czy poczucie winy. Dzięki tego rodzaju terapii, rodzina chorego komunikuje się ze sobą i wspólnie radzi sobie z negatywnymi emocjami. Dzięki wsparciu terapeuty starają się zrozumieć siebie nawzajem.

Terapia indywidualna nie wyklucza równoczesnej terapii rodzinnej.

Leki na stres traumatyczny

W przypadku zdiagnozowanego PTSD stosuje się także farmakoterapię. Zazwyczaj przepisywane leki to selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (selective serotonin reuptake inhibitors; SSRI), czyli leki przeciwdepresyjne. Zmniejszają one uczucie smutku i niepokoju dzięki temu, że podnoszą poziom serotoniny w mózgu chorego. W PTSD stosuje się także inne leki.

Ile trwa leczenie PTSD?

Zespół stresu posttraumatycznego leczy się najczęściej około 3-6 miesięcy. W cięższych przypadkach, np. przy współwystępowaniu innych zaburzeń psychicznych, terapia może trwać nawet do kilku lat.

@zwalczstres