Jakie są przyczyny stresu traumatycznego?

Przyczyny stresu traumatycznego to bardzo silnie stresujące wydarzenia. Mogą to być wojna, gwałt, cierpienie w obozie koncentracyjnym, ale także obserwacja cudzego cierpienia i śmierci. Przyczyny PTSD wywołają zespół stresu pourazowego nie u każdego.

Jakie są przyczyny stresu traumatycznego?

© by flickr.com The U.S. Army

Stres traumatyczny (PTSD, posttraumatic stress disorder, zaburzenie stresowe pourazowe, dawniej nerwica pourazowa zespół Da Costy, drażliwe serce, szok wywołany wybuchem, nerwica okopowa, żołnierskie serce i wyczerpanie walką) to zaburzenie pojawiające się po traumatycznym, silnie stresującym przeżyciu. Nie pojawia się ono jednak "automatycznie" u każdego, kto przeżył traumę. Oprócz bardzo silnego stresora liczą się także interpretacja wydarzenia, predyspozycje danej osoby, a także jej wiek. Mimo to można wyliczyć pewne wydarzenia i sytuacje, które mogą z pewną dozą prawdopodobieństwa wywołać PTSD. Przyczyny stresu traumatycznego dzielą się na takie, które dotykają bezpośrednio danej osoby oraz na takie sytuacje, których jest świadkiem.

Rodzaje źródeł stresu posttraumatycznego

Stres traumatyczny zawsze związany jest z zagrożeniem zdrowia (psychicznego lub fizycznego) i życia, chociaż niekoniecznie chodzi tu o zdrowie i życie osoby przeżywającej zespół stresu pourazowego. Stąd może on być wywołany sytuacją zagrażającą danej osobie lub innym ludziom. Obserwacja traumatycznej sytuacji z boku u niektórych ludzi wywołuje PTSD.

Źródła stresu pourazowego to zarówno wydarzenia jednorazowe jak i zdarzające się wielokrotnie, intencjonalne i nieintencjonalne - od tych parametrów zależy interpretacja bodźca stresowego. Na stresory ma także wpływ to, co stoi za wydarzeniem - ludzie czy natura. Interpretacja zdarzenia jako wina osoby dotkniętej nieszczęściem, z większym prawdopodobieństwem wywoła PTSD. Poczucie winy jest często obecne u kobiet, które przeżyły gwałt, co zwiększa ryzyko pojawienia się zaburzeń psychicznych po tym traumatycznym wydarzeniu. Inaczej przeżywa stres pourazowy dziecko, a inaczej osoba dorosła.

Bezpośrednie przyczyny stresu traumatycznego

Przyczyny PTSD to najczęściej wydarzenia lub sytuacje dotykające danej osoby bezpośrednio. To znaczy, że to ta osoba jest tą poszkodowaną fizycznie lub/i psychicznie. Przyczyny stresu to wydarzenia takie jak:
  • gwałt,
  • tortury,
  • porwanie,
  • przeżycie wypadku komunikacyjnego,
  • odniesienie ran podczas wojny,
  • odniesienie ran podczas ataku terrorystycznego,
  • bycie ofiarą napadu lub pobicia,
  • diagnoza śmiertelnej choroby,
  • zaniedbanie (w przypadku dziecka),
  • pobyt w obozie koncentracyjnym.

Pośrednie przyczyny PTSD

Pośrednie przyczyny nerwicy pourazowej to takie wydarzenia lub sytuacje, których dana osoba była tylko świadkiem. Oglądanie cudzego cierpienia, śmierci może powodować zaburzenia nerwicowe takie, jak przy PTSD wywołanym bezpośrednim cierpieniem. Stres traumatyczny może pojawić się w poniższych sytuacjach:
  • pobyt na froncie,
  • śmierć bliskiej osoby,
  • cierpienie bliskiej osoby,
  • obecność przy ataku terrorystycznym,
  • obecność przy śmierci, molestowaniu lub ranieniu innych ludzi,
  • niespodziewane zobaczenie ciała lub części ciała martwego człowieka.

Kto jest narażony na PTSD?

Nie każdy, kto przeżyje traumatyczne wydarzenie, będzie cierpiał na zespół stresu pourazowego. Predysponują do tego pewne czynniki, takie jak trauma przeżyta wcześniej, osobowość typu borderline, duża wrażliwość, niska samoocena, brak samodzielności i zależność od innych ludzi. Nie trzeba jednak mieć tych predyspozycji, aby cierpieć z powodu PTSD. Nie jest to warunek konieczny do wystąpienia tego zaburzenia. Także nasilenie objawów PTSD może, ale nie musi, zależeć od indywidualnych cech charakteru.

Najbardziej narażone na PTSD są osoby zestresowane, na co dzień przeżywające dużo stresu, oraz wyjątkowo wrażliwe. Stres traumatyczny może pojawić się w pracy wysokiego ryzyka, takiej jak praca strażaka, policjanta czy żołnierza. Częste narażenie na utratę zdrowia i życia jest mocno obciążające psychicznie. W takich przypadkach stres w pracy staje się stresem traumatycznym.

Co zwiększa ryzyko wystąpienia PTSD po traumie?

Nie każdy, kto przeżyje traumatyczne wydarzenie, będzie cierpiał na zespół stresu pourazowego. Predysponują do tego pewne czynniki, takie jak trauma przeżyta wcześniej, osobowość typu borderline, duża wrażliwość, niska samoocena, brak samodzielności i zależność od innych ludzi. Nie trzeba jednak mieć tych predyspozycji, aby cierpieć z powodu PTSD. Nie jest to warunek konieczny do wystąpienia tego zaburzenia. Także nasilenie objawów PTSD może, ale nie musi, zależeć od indywidualnych cech charakteru.

Inne artykuły na ten temat:

Pozostałe artykuły:

@zwalczstres