Wpływ stresu na organizm dziecka

Najnowsze badania nad stresem dowodzą, że wpływ stresu jest szczególnie silny u dzieci. Skutki stresu w szkole to nie tylko nerwica lub depresja, ale także ...problemy płucne. Stres i zanieczyszczenia negatywnie wpływają na pojemność płuc u dzieci.

Wpływ stresu na organizm dziecka

© by flickr.com madaise

Stres psychologiczny wpływa nie tylko na nasze samopoczucie i ogólną kondycję organizmu, a także na... płuca. Najnowsze amerykańskie badania nad stresem dowiodły, że płuca zestresowanych dzieci gorzej znoszą zanieczyszczenia powietrza wywołane spalinami. Uszkodzenia płuc to skutki stresu, gdyż zbadano także dzieci, u których stres w rodzinie nie występował lub był znacząco mniejszy.

Skutki stresu w płucach

Główny badacz, Talat Islam, wraz ze współpracownikami, przeprowadził wśród rodziców 1400 badanych dzieci test na stres z wykorzystaniem narzędzia psychologicznego o nazwie skala stresu (Perceived Stress Scale, czyli właściwie Skala Postrzeganego Stresu) opracowanego przez psychologa Sheldona Cohena. Badane dzieci były w wieku między 10. a 12. rokiem życia i mieszkały w Kaliforni. Zbadano także funkcjonowanie ich płuc i ogólną sprawność oddechową.

Szczegóły badania nad stresem

Po badaniu, badacze wyróżnili pewne socjodemograficzne czynniki podnoszące stres u dzieci:

  • rasa (osoby o latynoskich i azjatyckich korzeniach przejawiały wyższy poziom stresu),
  • przychód w rodzinie (osoby żyjące w rodzinie o dochodzie poniżej 30 tys. dolarów rocznie przejawiały wyższy poziom stresu),
  • edukacja rodziców (dzieci rodziców o niższym wykształceniu były w większości bardziej zestresowane),
  • inne czynniki socjoekonomiczne, takie jak klimatyzacja w domu czy ubezpieczenie zdrowotne (osoby ich nieposiadające także były bardziej zestresowane).

Badacze zmierzyli poziom zanieczyszczeń powietrza w domu i w szkole substancjami takimi jak:

  • tlenek azotu (NO),
  • dwutlenek azotu (NO2),
  • inne tlenki azotu (NOx).

Ekspozycja dzieci na te zanieczyszczenia była bardzo różna: dla tlenków azotu wahała się od 6 do 108 ppb (parts per billion, czyli cząsteczek substancji na milion cząsteczek rozpuszczalnika czyli reszty substancji zawartych w składzie powietrza).

Wyniki badań: stres a płuca

Wyniki badania nad stresem nie powiedziały nic na temat bezpośredniego wpływu stresu na płuca. Jednak równocześnie z wzrostem zanieczyszczenia środowiska w otoczeniu dzieci, u grupy zestresowanej funkcjonowanie płuc znacząco się pogarszało. U dzieci, u których stres w rodzinie nie występował, płuca funkcjonowały prawidłowo, bez względu na to, czy w otoczeniu pojawiało się silne zanieczyszczenie czy nie. Po badaniu spirometrycznym okazało się, że dzieci z zestresowanych domów miały niższą FVC (natężona pojemność życiowa - Forced Vital Capacity) oraz FEV1 (natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa - Forced Expiratory Volume in 1 Second) o 4,8-4,5 proc na każde kolejne 22 ppb tlenków azotu. Dla porównania, jest to większe upośledzenie oddychania niż u dzieci, których matki paliły w czasie ciąży lub które są biernymi palaczami.

Skutki stresu u dzieci a oddychanie

Co ciekawe, nieważne było, czy zestresowane dziecko było narażone na zanieczyszczenie powietrza w szkole czy w domu, obniżone możliwości układu oddechowego były takie same, mimo że w szkole spędzało mniej czasu niż w domu. Można tłumaczyć to długotrwałym działaniem stresu na organizm, nawet wtedy, kiedy nie przebywa się w stresującym środowisku. Stres wpływał na działanie ich organizmów długofalowo.

Stres na poziomie komórkowym działa na organizm w podobny sposób jak zanieczyszczenia: wywołuje uszkadzający komórki stres oksydacyjny i stan zapalny. Problemy wywołuje stres u dzieci w połączeniu z powietrzem zanieczyszczonym spalinami. Skutki stresu w szkole w połączeniu z zanieczyszczeniem to znacznie obniżona sprawność płuc. Trzeba byłoby więc ograniczyć jedno lub drugie. A najlepiej i jedno, i drugie.

Źródło
Islam T., Urman R., Gauderman W. J., Milam J., Lurmann F., Shankardass K., Avol E., Gilliland F., McConnell R., Parental Stress Increases the Detrimental Effect of Traffic Exposure on Children's Lung Function, "American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine", 2011, 23 czerwiec.

Inne artykuły na ten temat:

Pozostałe artykuły:

@zwalczstres