Co to jest stres?

Co to jest stres? Czym jest stres pozytywny a czym negatywny? Czy stres psychologiczny to to samo co stres biologiczny? Definicja stresu zależy od jego rodzaju. Aby wiedzieć wszystko o stresie zacznijmy od prostej definicji stresu i podstawowego podziału.

Co to jest stres?

© by flickr.com ntoxiKatex

Czy wiesz, co to jest stres? Stres biologiczny to proces adaptacji organizmu do nowych warunków. Taki stres to na przykład jet lag, czyli zespół nagłej zmiany strefy czasowej. Stres psychologiczny to ten najbardziej znany: przykładem tego typu stresu jest napięcie psychiczne przed egzaminem. Definicja stresu różni się między psychologami. Co do kilku rzeczy wszyscy się zgadzają. Stres pozytywny mobilizuje organizm do większego wysiłku psychicznego i fizycznego. Stres chroniczny jest już stresem negatywnym, wpływającym destrukcyjnie, zarówno na psychikę, jak i ciało.

Prosta definicja stresu

Stres psychologiczny, stres biologiczny czy traumatyczny (posttraumatic stress disorder, PTSD) mają ze sobą coś wspólnego. Jest to "nacisk" lub zmiana ze strony świata zewnętrznego, do której trzeba się jakoś dostosować. Co to jest stres? To zarówno ten "nacisk" (stresor) jak i reakcja organizmu na niego. Stresory mają charakter fizyczny, biologiczny, społeczny, psychologiczny lub traumatyczny. W zależności od tego mówimy od stresie fizycznym, biologicznym, społecznym, psychologicznym i traumatycznym. Reakcja na stres może mieć charakter ostry lub chroniczny.

Co to jest stres ostry?

Ostry stres to silna, jednorazowa reakcja na stresor. Pojawia się wskutek sytuacji obecnej lub przewidywanej. Nagły skok adrenaliny pozwala zmobilizować ciało i umysł do intensywnego działania. Taka reakcja stresowa organizmu jest szybka, silna, ale dość krótkotrwała. Dopóki ten rodzaj stresu pojawia się rzadko, nie jest on w stanie zagrozić zdrowiu.

Co to jest stres chroniczny?

Jednak, kiedy zdolności adaptacyjne organizmu się wyczerpują, a stresory nadal bombardują wymęczony umysł i ciało, pojawia się nadmiar stresu, który już nie pomaga. Organizm jest wyczerpany, nie jest w stanie odpowiednio reagować na stresory i się adaptować. Zaczyna w pewnym momencie reagować nawet na takie bodźce, które normalnie nie powinny wywoływać stresu, co dodatkowo go osłabia. Taka jest definicja stresu chronicznego, niezależnie od tego, czy stresory mają charakter psychologiczny, społeczny, fizyczny czy biologiczny.

Czym jest stres psychologiczny?

Stres psychologiczny spotykasz na co dzień, mówisz wtedy, że jesteś zestresowany pracą, problemami, czy nadmiarem obowiązków. Dopóki stres mobilizuje ciało i umysł, jest to stres pozytywny. Bez niego nie udałoby ci się osiągać twoich celów. Psychologiczne stresory to na przykład nowe wymagania stawiane przed tobą w szkole czy w pracy, pojawiające się na twojej drodze przeszkody, w postaci piętrzących się stosów dokumentów, którymi trzeba się zająć przed kupnem własnego domu. Stresory psychologiczne mogą mieć charakter pozytywny i negatywny, i obie te grupy wywołują stres. Zarówno pozytywne jak i negatywne zaskoczenie czy zmienia wywoła u ciebie stres. Inną grupą stresorów psychologicznych jest izolacja. Człowiek pozbawiony bodźców lub choćby kontaktu z innymi ludźmi jest narażony na stres psychologiczny.

Co to jest stres społeczny?

Istnieją także inne rodzaje stresu niż stres psychologiczny. Stres socjologiczny to stres pojawiający się przede wszystkim w pracy, w kontaktach zawodowych. Może także dotyczyć funkcjonowania grupy o innym charakterze: klasy, zespołu tanecznego, chórku, czy grupy na studiach. Źródłami stresu tego typu są więc nieprawidłowości w działaniu grupy, brak akceptacji ze strony innych osób, niedostateczna komunikacja między członkami lub jej brak. Problemy mogą pojawić się także, jeśli jesteś w grupie nowy i nie znasz pewnych norm grupowych, którymi kierują się wszyscy członkowie. Brak takiej wiedzy nie tylko utrudnia funkcjonowanie w grupie, ale także jest przyczyną silnego stresu. Stres w pracy może być uznany za oddzielny rodzaj stresu. Jego inną nazwą jest stres organizacyjny.

Czym jest stres fizyczny?

Stres fizyczny to czynnik zakłócający równowagę organizmu oraz jego próba adaptacji do nowej sytuacji. Wśród stresorów fizycznych wyróżniamy na przykład temperaturę, wilgotność, ciśnienie, hałas, promieniowanie, światło, a także niedotlenienie. Stres termiczny wywołany wysoką temperaturą może przerodzić się w udar cieplny. Nie do wszystkich stresorów, mimo dużych zdolności adaptacyjnych człowieka, jesteśmy się w tanie przyzwyczaić. Silny, długotrwały hałas powoduje wyczerpanie organizmu, gdyż do niego nie można się przyzwyczaić.

Co to jest stres biologiczny?

Stres biologiczny wiąże się przede wszystkim z rytmem okołodobowym człowieka. Rozregulowany zegar biologiczny może bardzo negatywnie wpływać na zdrowie, szczególnie, jeśli rozregulowanie jest długotrwałe. Takie problemy znają studenci, podczas sesji zakuwający nocami do egzaminów. Organizm w tym czasie łatwiej się męczy, a wyczerpanie ma charakter fizyczny i psychiczny. Dość długo dochodzi się do równowagi po takim okresie. Oczywiście, w takiej sytuacji, nie jest to tylko stres biologiczny, ale także psychologiczny. Innym rodzajem zakłócenia rytmu dobowego jest jet lag, czyli zespół nagłej zmiany strefy czasowej.

Co to jest stres traumatyczny?

Stres traumatyczny (PTSD - posttraumatic stress disorder) to najsilniejszy znany rodzaj stresu. Jest to bardzo silna reakcja na wydarzenia zagrażające życiu lub zdrowiu osoby przeżywającej stres, a także innych ludzi. Przyczyny stresu pourazowego to między innymi:

  • przeżycia wojenne,
  • tortury,
  • klęski żywiołowe,
  • wypadki,
  • gwałt.

Trauma po szokującym przeżyciu może sprawić, że “nic już nie jest takie samo”. Pojawiają się objawy fizyczne i psychiczne nadmiernego stresu. Objawy stresu traumatycznego są różne u poszczególnych osób, jednak zawsze są poważne.

Inne artykuły na ten temat:

Pozostałe artykuły:

@zwalczstres