Stres a choroby

Stres i choroby to częsty duet. Choroby wywołane stresem to nie tylko depresja czy nerwica. Chroniczny stres może wpływać także na zdrowie fizyczne i przyczynić się do zawału serca, pogorszenia się astmy, otyłości i cukrzycy.

Stres a choroby

© by flickr.com Christian Guthier

Stres i choroby, a szczególnie choroby psychosomatyczne, to częsty duet - chroniczny stres nie tylko pogarsza istniejące schorzenia i zmniejsza szanse na wyzdrowienie, ale także wywołuje niektóre zaburzenia. Stres przewlekły bez wątpienia obniża odporność, a to wiąże się także ze zwiększoną podatnością na wszelkiego rodzaju infekcje. Życie w stresie niesie za sobą ryzyko chorób dotykających psychiki, takich jak depresja czy zaburzenia nerwicowe, a także chorób "czysto" somatycznych, czyli dotykających działania samego organizmu.

Stres a serce

Choroby wywołane lub pogarszane przez stres to wiele różnych zaburzeń. Osoby zestresowane są przede wszystkim bardziej narażone na choroby serca, i to jest najpoważniejszy możliwy skutek stresu. Nie do końca wiadomo, jak dokładnie stres działa na serce. Pewne jest jednak, że nie jest to działanie korzystne. Podejrzewa się, że winę za to ponosi fakt, że poziom cholesterolu podnosi się wskutek stresu, tak samo jak i ciśnienie tętnicze. Stres wywołuje często niekorzystne zachowania, które mogą pogorszyć zdrowie serca - w wyniku stresu objadamy się i sięgamy po alkohol i papierosy. Zbyt wysoki poziom hormonów takich jak adrenalina i kortyzol nie działa korzystnie na cały organizm, także i na serce. Badania nad stresem sugerują także, ze stres wpływa na sposób, w jaki krzepnie krew Może to być czynnik zwiększający ryzyko problemów z sercem, a oprócz tego może także wpływać na ryzyko pojawienia się udaru (według badań szacuje się, że ryzyko jest większe o 40 proc. u osób bardzo silnie zestresowanych). Oprócz tego, że chroniczny stres systematycznie pogarsza stan serca, nagły, silny stres może wywołać nawet zawał serca, a to już może się skończyć tragicznie.

Stres i otyłość

Powiązania między stresem a otyłością są dość złożone. Otyłośc u dzieci i często związane z nią wykluczenie, brak akceptacji rówieśników, przezywanie i inne formy agresji, powoduje silny stres u dziecka (a jak wiadomo, skutki stresu u dzieci są poważniejsze niż te u dorosłych, gdyż organizm malucha jeszcze się rozwija). Z drugiej strony, stres często jest "zajadany". W stresie nie tylko dzieci, ale i dorośli, sięgają po słodkie lub słone przekąski (najczęściej czekoladę, która na krótko jest w stanie poprawić nastrój). Stres chroniczny zwiększa więc ryzyko otyłości. Stres, a konkretnie wysoki poziom kortyzolu, powoduje również, że tłuszcz odkładany jest na brzuchu zamiast w okolicach innych części ciała. A takie gromadzenie tłuszczu jest wyjątkowo szkodliwe. Pojawiająca się wskutek otyłości cukrzyca (także zaliczana do chorób psychosomatycznych) może być dodatkowo niekorzystnie potraktowana przez stres - nieopanowane podjadanie słodkości czy sięganie po różnego rodzaju używki, prowadzą do zachwiania równowagi cukru we krwi - do hipoglikemii lub hiperglikemii.

Stres i ból głowy

Jednym z objawów stresu jest ból głowy, jest to konkretnie napięciowy ból głowy. Wynika on z napięcia mięśni karku, szyi i ramion. Pojawia się u osób przemęczonych i zestresowanych na co dzień. Według lekarzy, nie tylko tego typu bóle głowy mogą być wywoływane przez stres. Napięcie psychiczne przyczynia się także do ataków migrenowych, bardzo silnych, pulsujących bólów głowy, którym towarzyszą nudności, wymioty, światłowstręt, fonofobia (nadwrażliwość na dźwięk), nadwrażliwość na zapachy.

Stres a choroby psychiczne

Dość oczywisty jest fakt, że długotrwały stres zwiększa ryzyko rozwinięcia się depresji i nerwicy. Według badań nad stresem, stres w pracy aż o 80 proc. zwiększał ryzyko wystąpienia depresji w przeciągu kilku lat. Osoby nie odczuwające silnego napięcia psychicznego związanego z pracą, były dużo mniej narażone na tę potencjalnie śmiertelną chorobę.

Stres a żołądek

Problemy żołądkowe, takie jak bóle brzucha czy niestrawność to zwykłe i dość częste objawy stresu. Stres przyczynia się jednak także do poważniejszych zaburzeń związanych z układem trawienia. Ze stresem wiąże się choroba o nazwie zespół jelita drażliwego (z angielskiego Irritable Bowel Syndrome, czyli w skrócie IBS). To choroba psychosomatyczna, powodująca nieprzyjemne objawy takie jak biegunki, zaparcia, bóle brzucha, wzdęcia, zgaga, częstomocz, nudności i wymioty, a także bóle głowy i zmęczenie. Innym zaburzeniem pogarszanym przez stres są wrzody żołądka lub dwunastnicy. Wrzody nie pojawią się tylko z powodu stresu, ale stres pogarsza stan układu pokarmowego. Podobnie dzieje się w przypadku choroby refluksowej. Stres jej nie wywołuje, a zaostrza jej objawy.

Stres i starzenie się

Dla większości z nas nie jest nowością, że stres przyspiesza proces starzenia się komórek, i to o kilka lat. Oprócz tego badania na myszach pozwalają podejrzewać, że stres pogarsza także stan umysłowy. Choroba Alzheimera, na którą chorowały myszy, rozwijała się szybciej u tych, które były narażone na ciągły stres. Stres może także przyspieszać śmierć. Badania nad stresem wzięły pod uwagę osoby, które na starość opiekowały się swoimi małżonkami, którzy byli na tyle schorowani, że potrzebowali ciągłej opieki. U tych obciążonych stresem o małżonków ludzi wskaźnik zgonów był o 63 proc. wyższy niż u osób w tym samym wieku.

Stres a inne choroby

Stres pogarsza także stan astmatyków. Co ciekawe, badania dotyczące stresu mówią także, że stres u rodziców może zwiększać ryzyko na pojawienie się astmy u dzieci. Osłabiona odporność organizmu wyczerpanego długotrwałym stresem zwiększa ryzyko pojawienia się różnych infekcji. Stres wpływa negatywnie również na stan skóry: pogarsza istniejący już trądzik, a także zaostrza objawy łuszczycy (również choroby psychosomatycznej). Nadmierna dawka stresu wpływa także na poziom libido, drastycznie go obniżając, przez co może wywołać problemy z erekcją u mężczyzn i suchość pochwy u kobiet. Stres w ciąży z kolei wpływa na zdrowie matki, zdrowie dziecka oraz przebieg ciąży.

Dlaczego stres powoduje choroby?

Stres i choroby idą ze sobą w parze nie bez powodu. Stres to nie tylko psychologiczna reakcja na bodziec. To reakcja stresowa całego organizmu - zaczynająca się w głowie, ale dotykająca bardzo silnie ciała. Pod wpływem bodźca, który został zinterpretowany jako zagrożenie, zwężają się naczynia krwionośne, podnosi się ciśnienie, a puls przyspiesza. Oddech także staje się szybszy. We krwi pojawia się kortyzol i adrenalina, silnie pobudzające hormony. Jednym słowem: jesteśmy gotowi na wszystko. Problem zaczyna się, kiedy taki stan alarmu jest chroniczny. Organizm nie jest w stanie wytrzymać takiego długotrwałego obciążenia.

Aby to obciążenie zmniejszyć, i zmniejszyć ryzyko pojawienia się chorób wywołanych stresem, można wypróbować różnorodne sposoby na stres, m.in.: muzykoterapię, relaksację czy po prostu pozytywne myślenie.

Inne artykuły na ten temat:

Pozostałe artykuły:

@zwalczstres